‘Gatver!’ Naast mij zit mijn puberdochter met haar handen voor haar gezicht. ‘Wat gatver?’, vraag ik meekijkend naar een aflevering van Verliefd op Ibiza. ‘Ze zoenen’. ‘Ja en…?’ ’Ze zijn oud’.

U begrijpt, er volgde een gesprek tussen haar en mij over zoenen en seks op leeftijd. Nu is het goed te weten dat het zoenende paartje op Ibiza rond de 40 jaar was en ze daarvoor met veel aandacht een zoenend stelletje van begin 20 jaar had zitten bekijken. Het is eigenlijk ook niet heel verwonderlijk dat ze zo reageert. In de media zie je zelden ‘echte’ lichamelijke intimiteit en seks. Ofwel intimiteit en seksualiteit tussen mensen als u en ik met lichamen en leeftijden als u en ik.

In de periode van wieg tot graf, ofwel het leven, zijn intimiteit en seksualiteit basisbehoeften. We zijn ons hier lang niet altijd zo bewust van, dus laat me een beeld schetsen van de verschillende levensfasen.

Een baby heeft behoefte aan aanraking, warmte en emoties om zich op alle fronten te kunnen ontwikkelen tot een gehecht en autonoom individu. Maar we zien ook gedrag bij baby’s, peuters en kleuters dat door volwassenogen seksueel lijkt. Ik krijg regelmatig vragen van ouders over het seksuele gedrag van hun kind. Voor kinderen gedrag omdat ze het lekker vinden, maar welke ongemakkelijk en schaamtevol voor ouders kan zijn. Kinderen tot 7 jaar zijn gericht op het bevredigen van behoeften, maar koppelen dit niet aan seks.

In de puberteit verandert er onder invloed van hormonen zoveel in en aan het lichaam dat dit een grote onzekerheid en preutsheid met zich meebrengt. Iedere ouder kent wel de puber in huis die opeens de badkamerdeur op slot doet. Was het voor die tijd allemaal open en bloot, opeens moet er een handdoek voor of word je verzocht de badkamer te verlaten. Jongeren douchen nu na het sporten zelfs met hun zwembroek aan. Zijn ze dan preutser dan vroeger? Welke rol spelen de media en de beeldcultuur waar jongeren mee op groeien daarin? Jongeren weten toch zoveel over seks?  Van alle levensfase lijkt deze nog het meest onderhevig aan verandering, juist door de invloeden van buitenaf.

En dan de volwassenheid, het jonge gezin, de ‘midlife crisis’ en de ouderdom. Het zijn fasen in ons leven die we hopelijk allemaal mee mogen maken (want wat is het alternatief). Zoals ik mijn dochter uitlegde, is er op elke leeftijd behoefte aan intimiteit en seksualiteit. Natuurlijk verandert de seks als je ouder wordt, maar het genieten ervan is nog volop mogelijk. Er zijn zoveel mogelijkheden met veel plezier seksueel actief te blijven. Geen zin te vrijen, verschil in verlangen tussen partners, lichamelijke veranderingen door ouder worden, ziekten (chronische pijn, hart- en vaatziekten, diabetes, kanker) en beperkingen zijn veel gehoorde remmingen in het vrijen, maar het zoeken naar mogelijkheden geeft het plezier weer terug.

Als mijn puberdochter een volwassen vrouw is dan zal ik haar de documentaire 69 liefde, seks, senior laten zien. Richting u wil ik zeggen: een aanrader. Het geeft een kijkje in echte intimiteit en seksualiteit op leeftijd. Ik werd erdoor geraakt en het geeft hoop. Het bevestigd dan ook: liefde, intimiteit en seksualiteit is van iedere leeftijd, ofwel van de wieg tot het graf.

Inger Tempels-van Zetten is Seksuoloog NVVS en heeft haar eigen praktijk Leif.