Katja,

Denk je ook nog wel eens aan die hotelkamer waarin we ontwaakten op een Praagse lenteochtend? Aan de eerste zonnestralen die onze naakte lichamen raakten, dwars door de Oost-Europese bloemetjesgordijnen heen? Ik – amper zeventien en sinds die nacht ‘een man’ – kon me vanaf toen geen leven meer zonder jou voorstellen.

Nu, dertig jaar en één onuitgesproken ruzie later, zien we elkaar niet meer. Vaak heb ik daar geen behoefte aan, soms verlang ik terug naar het contact dat we hadden. Dan zou ik je bedanken voor mijn eerste keer die we samen beleefden. Sinds mijn werk als seksuoloog ben ik steeds meer gaan beseffen hoe bijzonder deze is geweest. En wat ik, terugkijkend, over seks heb geleerd met, dankzij en na jou. Vandaar deze brief.

Wist ik veel dat jij al zo lang en hevig verliefd was op mij, toen we in die trein naar Praag stapten? Laat staan dat we ooit seks zouden hebben – al fantaseerde ik daar sinds mijn veertiende hevig over. Vermoedend dat het daarbij zou blijven. Jij, een jaar ouder dan ik, had al zoveel meer ervaring met uitgaan, verkering en seks. Wat moest je met een verlegen, braaf en naïef groentje die bij geen enkel meisje zichzelf durfde te zijn? Al die jongens vol bravoure, bijbaantjes, brommers en bier drinkend waren toch veel interessanter dan ik, jouw beste vriend sinds we acht waren?

Die nacht in Praag, voor het eerst samen in één bed, losten alle verschillen in levenservaring op in het donker.

Die nacht in Praag, voor het eerst samen in één bed, loste alle verschillen in levenservaring op in het donker. Mijn seksuele carrière – van eerste tongzoen tot geslachtsgemeenschap, waar jongeren doorgaans zo’n drie jaar over doen – beleefde ik met jou in één nacht. Hoe kon het dat die ene puberfantasie van mij wèl uitkwam? Volgens mij ben jij daarop het antwoord. En, vooruit, ook het contact dat we samen hadden.

Vertrouwen, communicatie, respect voor en plezier met elkaar… Als ik één van deze ingrediënten miste in latere relaties of losse contacten, dan was de seks voor mij veel minder leuk. Zelfs na verleiding van die seksueel zeer spannende, maar onbereikbaar lijkende ander. De seks ervoer ik dan als masturbatie met een beetje extra. Fijn, maar niet voor herhaling vatbaar. In de leegte na mijn hoogtepunt, miste ik het contact zoals wij dat hadden.

Nu, inmiddels twee decennia met dezelfde partner, ervaar ik dat zin in samen seks hebben met de jaren en gezinsvorming niet zo vanzelfsprekend is als toen met jou. Als zeventienjarige was al het seksueels dat we samen deden nieuw voor mij. Lang had ik ernaar verlangd ‘het’ te gaan doen; met jou en ook met anderen. Ineens kon ik die verlangens in praktijk brengen. Seks was mogelijk, gewenst en we hadden er veel plezier in. Waar ik in gymzalen en op sportvelden fysiek vaak tekort schoot, dus gemopper hoorde, kreeg ik van jou enkel complimenten, aanmoedigingen en bevestigingen van ultiem seksueel genot. Ik bleek zowaar een ‘scorend vermogen’ te hebben!

Ruim dertig jaar, heel veel seksuologische kennis en voldoende seksuele ervaring verder, is de seks voor mij nog fijn, maar veel minder spannend. Mijn partner en ik hebben een seksueel patroon ontwikkeld waarbij we allebei tevreden zijn, al mag de frequentie soms wat hoger. Opgegroeid in de jaren tachtig van de vorige eeuw leek seks een groter mysterie dan nu. We waren veel minder open en bloot voorbereid door internetporno of expliciete kijkjes in het seksleven van anderen op commerciële zenders en hijgerige bladen. Net als de rest van onze ‘patatgeneratie’ wisten wij niet wat, hoe vaak, met wie en waar de anderen ‘het’ deden. De Pin Up Club stond nog in de kinderschoenen. Met alles wat ik nu weet en heb ervaren, heeft het mysterieuze van toen mijn voorkeur boven de eenzijdige beeldvorming van seksualiteit met mythische proporties van nu. Het grootste deel van de porno die ik beroepsmatig bekijk, drijft op en versterkt seksistische mythes en onrealistische verwachtingen. Heerlijk als fantasie, maar volgens mij zo teleurstellend voor jongeren (en volwassenen) in de praktijk!

Met alles wat ik nu weet en heb ervaren, heeft het mysterieuze van toen mijn voorkeur boven de eenzijdige beeldvorming van seksualiteit met mythische proporties van nu.

Katja, we hebben geluk gehad dat we elkaar twee jaar lang seksueel erg aantrekkelijk bleven vinden. We konden de seksuele spanning oproepen als deze even minder was naar onze zin. In mijn beleving had de seks een veel grotere rol dan in mijn latere relaties. Daarbinnen speelden andere vormen van genegen- of tederheid. De seks was fijn en minder op de voorgrond. Dat is geen kwestie van beter of slechter, maar hoe ik seks nu beleef is anders plezierig.

Hoe zou het ons seksueel verder zijn gegaan als die ene onopgeloste ruzie was uitgebleven? Met alles wat ik op het gebied van seks heb ervaren en heb geleerd – zowel persoonlijk als beroepsmatig – weet ik bijna zeker dat we nu net zo hard aan de kwaliteit van ons seksleven hadden moeten werken als andere ongeveertigers in een lange relatie met of zonder kinderen. Het verlangen naar seks is bij mij minder dan het vijf of tien jaar geleden was. Binnen mijn relatie en daarbuiten. Misschien is het tijdelijk, iets fysieks, geestelijks of ligt het aan mij of mijn vrouw? Gek genoeg genieten we van de seks als een van ons het initiatief neemt, maar toch zorgt dit niet dat we veel vaker het initiatief nemen. Of is dit normaal als ongeveertigers?

Als ik bevriende stellen of andere leeftijdgenoten hoor praten over hun seksleven, herken ik gelukkig veel in de verhalen. En toch denk ik als seksuoloog – thuis ook wel seksprofessor genoemd – dat juist ik erin zou moeten slagen de zin in seks te maken. Tot ik wijs genoeg ben te accepteren dat de seks is zoals het gaat; het vormt zich al naar gelang je levensfase en persoonlijke ervaringen. Hoe, dat is een mysterie.

Liefs,

Dirk, 43

Benieuwd naar andere persoonlijke verhalen? Onder Stories kan je de komende maanden de brieven lezen van anderen, afkomstig uit het boekje ‘Dit gaat niet over SEKS’ van Daan Borrel en Peter Leusink. Nieuwsgierig geworden naar het boekje? Kijk snel waar je het voor slechts 7 euro kan bestellen.